Insigte uit die aaklige jaar

Annus horribilis. Die aaklige jaar. Só ruk Die Kerkbode weer die Latyn bietjie uit in ’n onlangse skryfkompetisie en dit is maar blote genade dat ek verstaan wat hulle sê. Soos wat ek dit lees kan ek nie anders as om te dink aan die antieke tale nie. Kom ons wees eerlik: min dinge ontwrig die gemiddelde gestel soos ’n antieke taal. Vele studente, waaronder teologiestudente, kon al ’n hoofpyn aan die aanleer van Grieks, Hebreeus of Latyn toeskryf. Dit is die Vakke Horribilis (of wat ook al die Latynse ekwivalent mag wees).

So ek sit hier en wonder hoeveel ooreenkomste daar tussen die twee Horribilis is. Kan die insigte wat ek in my studentedae uit die Vakke Horribilis gekry het, vergelyk word met dié van die Annus?

Vir jou as leser klink dit dalk bietjie ver gevat, maar kyk maar net na die proses van ’n antieke taal aanleer: dit ontwrig jou konsep van taal en die leerkurwe skiet die hoogte in met nuwe simbole, ’n nuwe alfabet, ’n nuwe rigting van lees, en nuwe konsepte. Klink dit bekend? Natuurlik skarrel mens om te oorleef en wat volg is ’n paar inleidende insigte in die Oorlewing van die Horribilis 101. Vrae aan die einde asseblief.

Die Oorlewing van die Horribilis vra eerstens nie vir die individualis nie. Dit vra ‘n gemeenskap. Dit vra vir ’n vorm van leergemeenskappe wat saam sukkel, soek, struikel, sukses behaal. Dit het ek oral om my gesien in 2020. Mense wat saam intrek vir grendeltyd, webinars, aanlyn kursusse en sosiale media het die belang van gemeenskap in die oorlewing van die Horribilis beklemtoon.

Maar die gemeenskap moet meer as net mekaar se werk dupliseer. Snaaks, ’n dosent het ons klas sommer gou met ’n effe verhewe stemtoon ingelig dat die memorisering van ’n vertaalde teks en die duplisering daarvan in ’n toets nie as aanvaarbaar beskou word nie. Blykbaar moes ons self bietjie harde werk insit en die materiaal ons eie maak. Wie sou kon dink? Dan tref 2020 en die insigte van ander, hoe fantasties ook al, kan nie net in my gemeenskap gedupliseer word nie. Het ons nie meer as ooit geleer om navorsing te kontekstualiseer nie? Dis ten minste wat ek in die magdom vorme van eredienste, nagmaal en basaars sien.

Myns insiens was die moeilikste van Grieks en Hebreeus die feit dat ons elke Vrydag toetse geskryf het. Kom ek verduidelik. Elke Donderdagaand het die manskoshuise se klubs oopgemaak.  So elke Donderdagaand het ek en my vriendinne gaan dans en kuier en dan middernagtelike ure vinnig gesit en geleer. Donderdagaande het Vrydagoggende nie net oorleefbaar gemaak nie, maar die moeite werd. COVID moedig nou wel nie dans aan nie, maar die belangrikste insig wat ek in hierdie jaar geleer het, was dat ek soms my laptop moet toemaak en steeds, binne die nuwe aanvaarbare maatreëls, my lewe moet lei, al is dit net om kunsklasse te neem of om uit die huis te kom.

Vir my beste vriendin het die oorlewing van die Vakke Horribilis begin met die selfinsig dat sy nie ’n tale mens is nie en gevolglik moes sy daarvoor kompenseer. Haar strategie? “Hardloop so vinnig as moontlik in die muur in vas en dalk val jy oor die muur.” Haar woorde, nie myne nie. Ek onthou ’n kommune kamer waar elke oppervlak toegeplak was met Griekse verbuigings en terminologie. Haar selfinsig het haar gedryf om harder te werk en as ek reg onthou het sy Grieks geslaag met meer as 80%. 2020 het so baie van ons gedwing tot selfondersoek en, hopelik, selfinsig. Dit is slegs te danke aan hierdie selfinsig wat ons kan begin om só te werk dat ons oor die muur val – nie noodwendig omdat ons so goed is nie, maar omdat ons aanpassings gemaak het.

Natuurlik dink mens ook aan al die snaakse assosiasies wat ons gemaak het om die vreemde woorde aan te leer. Hoe snaakser die assosiasie, hoe langer onthou jy dit. Want humor werk. Humor is ’n kragtige wapen in ons arsenaal, soos wat ons duidelik gesien het in al die memes wat hierdie jaar te voorskyn gekom het. So ek dink die Horribilis nooi ons om te lag. Te lag om kreatiwiteit los te maak, om te onthou, maar ook net omdat lag goed is vir die siel.

Op die ou einde oorleef jy die Vakke Horribilis wanneer jy weet dat jy nooit alles gaan weet nie, maar dat dit wat jy nou weet genoeg is. Iewers moet jy van die boeke na praktyk skuif. Ons weet dalk nie nou alles nie, maar deel van ons oorlewing moet wees om die boeke toe te maak en die pen op te tel en te begin skryf, te begin doen. Want dáár gebeur die Oorlewing van die Horribilis.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: